3 november 2016:

Op zoek naar het nieuwe cement

Verslag

In de vroege en mistige ochtend van 3 november kwamen zo’n 70 vertegenwoordigers van gemeenten, zorgpartijen, bewoners, politiek, handhaving en woningcorporaties bij elkaar. Midden in Park Presikhaaf in Arnhem, één van die volkswijken waar Vivare zich inzet en zich zorgen om maakt. In een tijdelijke locatie, pal naast het T-Huis, een sociale onderneming waar mensen met een arbeidshandicap het horecavak leren. Een prachtig en aansprekend voorbeeld van cement in een wijk.

De zorg

Na een korte opening door dagvoorzitter Rogier Elshout, heette gastheer Eric Angenent de aanwezigen welkom en deelde zijn zorg; ‘In volkswijken, zoals hier in Presikhaaf, zie ik een stapeling van effecten ontstaan. Door maatregelen op verschillende beleidsterreinen en vanuit verschillende ministeries. Nog bovenop de gewone demografische en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing en groei van eenpersoonshuishoudens.’, leidt Eric zijn zorg in.

Stapeling

Hij ziet de opeenstapeling; de zorg heeft te maken met mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking die steeds minder intramuraal worden opgenomen. Voor de gemeenten en de zorg speelt de ontwikkeling dat ouderen langer zelfstandig willen en moeten wonen. Gemeenten en welzijnsorganisaties hebben te maken met grote groepen statushouders die gehuisvest en begeleidt moeten worden. Als deze mensen zijn vaak afhankelijk van een sociale huurwoning. De Woningwet bepaalt dat corporaties in goedkope huurwoningen alleen nog mensen met lage inkomens (< € 28.000,-) mogen huisvesten. Dit zijn over het algemeen één en twee persoonshuishoudens en niet langer gezinnen.  ‘Kortom’, vervolgde Eric, ‘Wij hebben allemaal een deel van de zorg voor kwetsbaren, die in belangrijke mate afhankelijk zijn van goedkope sociale huurwoningen. Deze mensen worden steeds meer bij elkaar gehuisvest, zonder dat er in hun omgeving mensen zijn die een stapje extra kunnen doen en voor samenhang kunnen zorgen, zoals bijvoorbeeld gezinnen’.

Een gezamenlijk antwoord vinden

‘We hebben met elkaar de uitdaging om “een passend en betaalbaar (t)huis in een omgeving waar het prettig wonen is” centraal te zetten. En met een gezamenlijk antwoord te komen. Zodat we blijven zorgen voor krachtige en levensvatbare wijken, waar mensen zich veilig en thuis voelen. Waar saamhorigheid is, waar mensen er voor elkaar zijn. Met alle veranderingen in wet- en regelgeving, in leefstijlen, in technologie die onze samenleving kent.’, laat Eric weten. ‘ Ik wil het daar met mijn collega’s over hebben. Als corporatie zijn onze mogelijkheden beperkt. En die van jullie ook. Misschien kunnen we samen iets bedenken.’ 

Eric Angenent gaf aan dat er naar zijn idee twee dingen nodig zijn. Als eerste het gezamenlijk agenderen van onze zorg. Vanuit een integrale visie, om vanuit een totaalbeeld maatregelen en oplossingen te kunnen bedenken. En daarnaast moeten we ieder ons afzonderlijke werk in goede onderlinge samenwerking blijven doen, zodat bewoners een perspectief geboden wordt.

De vraag is dan, hoe doen we dat?

Hoe ziet die toekomst er dan uit?

Gastspreker Philip Idenburg nam de aanwezigen mee in mogelijke scenario’s. Hij gaf aan behoorlijk pessimistisch te zijn over wat de wijken in Nederland allemaal te wachten staat, maar is wel optimistisch over de oplossingen die voorhanden zijn. Een voorbeeld is dat in 2030 een half miljoen mensen Alzheimer hebben, terwijl die dan wel voor 70% thuis zullen wonen. De oplossing ligt in vernieuwende samenwerking van alle bij de wijk betrokken partijen. Gemeenten, woningcorporaties, zorgpartijen, welzijn, verzekeringsmaatschappijen, energiemaatschappijen, het bedrijfsleven. Het is zaak nieuwe coalities aan te gaan, voorbij de eigen domeinen. En op zoek te gaan naar nieuwe allianties. Daarvoor is fris analyseren en innovatief vermogen nodig. Door sociale innovatie kunnen we in Nederland prima de veranderingen in de maatschappij en onze wijken aan. Mits we die stap durven te zetten.

Voor de pauze stonden de mensen in Presikhaaf centraal in een filmpje dat in de wijk werd opgenomen.

Mindmaps

Na de pauze ging het echte gesprek van start, aan de hand van stellingen. De opbrengst is hieronder terug te zien in verschillende mindmaps.

En wat hebben we nu geleerd? Welke conclusies kunnen we trekken? Welke tips willen we een volgend kabinet meegeven? Waar willen we met elkaar over doorpraten?

De wereld verandert, ook in een gewone volkswijk. Omdat de samenleving verandert. Maar ook omdat de gevolgen van het huidige kabinetsbeleid zichtbaar worden. De versobering onder de nieuwe Woningwet en de verschuiving van taken naar de gemeenten als gevolg van decentralisatie. De leefbaarheid en veerkracht van volkswijken neemt daarmee af. Dat gaat ons aan het hart. We moeten dus op zoek naar nieuw cement. We willen onze gedeelde zorg hoger op de agenda zetten. En dat kan alleen samen.

Wilt u meedenken en -praten? Dat kan op twitter via de hashtag: #nieuwcement of mail een blogpost die wij hier kunnen plaatsen. Mail ons uw ideeën om samen de leefbaarheid en veerkracht van wijken te versterken.